Toxic-Free Future yeewaddeyo okutumbula enkozesa y’ebintu, eddagala n’enkola ezitali za bulabe olw’ebiseera eby’omu maaso ebirungi nga bayita mu kunoonyereza okw’omulembe, okubunyisa amawulire, okutegeka okuva ku musingi n’okukwatagana n’abaguzi.
Okuva mu myaka gya 1980, okukwatibwa eddagala lya methylene chloride kitta obulamu bw’abaguzi n’abakozi abawera. Eddagala lino erikozesebwa mu kugonza langi n’ebintu ebirala liyinza okufa amangu olw’okuziyira n’endwadde z’omutima, era nga era libadde likwatagana ne kookolo n’okulemererwa okutegeera.
Ekitongole kya EPA ekyalangirira wiiki ewedde okuwera enkozesa ezisinga obungi eza methylene chloride kituwa essuubi nti tewali muntu yenna agenda kufa ddagala lino eritta abantu.
Etteeka lino eritegekeddwa lyakuwera okukozesa eddagala lino lyonna eri abakozesa, wamu n’okukozesa eddagala lino erisinga obungi mu makolero n’eby’obusuubuzi, omuli eddagala eriggyamu amasavu, ery’okuggya amabala, ery’okuggya langi oba ebizigo, n’ebirala.
Era mulimu okusonyiyibwa okumala ekiseera ekigere mu kukozesa ennyo ebisaanyizo by’obukuumi ku mirimu n’okusonyiyibwa okw’amaanyi okuva mu kitongole ky’ebyokwerinda, ekitongole ekivunaanyizibwa ku nnyonyi ekya Federal Aviation Administration, ekitongole ky’ebyokwerinda mu ggwanga, ne NASA. Ng’oggyeeko ekyo, EPA egaba “enteekateeka z’okukuuma eddagala mu kifo we bakolera nga zirina ekkomo enkakali erikwata ku ddagala okusobola okukuuma obulungi abakozi.” Okusingira ddala, etteeka lino likuuma eddagala ery’obutwa ennyo nga tebuli ku bishalofu by’amaduuka n’ebifo ebisinga obungi eby’emirimu.
Si kintu kitono okugamba nti etteeka eriwera methylene chloride mazima ddala terijja kussibwawo wansi w’etteeka erifuga ebintu eby’obutwa (TSCA) erya 1976, omukago gwaffe lye gumaze emyaka nga gukola nnyo okutereeza.
Sipiidi ya federo gy’ekola ku butwa ekyali mpola mu ngeri etakkirizibwa. Tekyayamba nti obukulembeze bwa EPA bwakwata enkola ewakanya amateeka mu January 2017, nga ennongoosereza ya TSCA bwe yatandika okukola. Emyaka giweze kumpi musanvu bukya mateeka gano erongooseddwa gateekebwako omukono ne gafuuka etteeka, era kino kye kikolwa eky’okubiri kyokka EPA ky’eteesezza ku ddagala “eririwo” eriri wansi w’obuyinza bwayo.
Lino ddaala ddene mu kukuuma obulamu bw’abantu okuva ku ddagala ery’obutwa. Ebiseera by’emirimu okutuusa kati biraga emyaka egy’emirimu emikulu egyetaagisa okutuukiriza ekigendererwa kino.
Tekyewuunyisa nti dichloromethane eri ku lukalala lw’eddagala “ekkumi erisinga” erya EPA erigenda okwekenneenya n’okulung’amibwa wansi wa TSCA erongooseddwa. Mu 1976, abantu basatu baafa olw’okukwatibwa ennyo eddagala lino, ekyaviirako ekitongole ekikuuma obutonde bw’ensi okusaba okuwera okulikozesa mu byuma ebiggya langi.
Nga 2016 tannatuuka, EPA yalina dda obujulizi obw’amaanyi ku bulabe bw’eddagala lino —mazima ddala, obujulizi obwaliwo bwaleetera omuddukanya mu kiseera ekyo Gina McCarthy okukozesa obuyinza bwa EPA wansi wa TSCA eyalongoosebwamu okuteesa okuwera okukozesa abakozesa n’emirimu. langi ezirimu methylene chloride n’engeri y’okuziggyamu. ku nkomerero ya 2016.
Bannakyewa baffe n’emikwano gyaffe egy’omukago baali basanyufu nnyo okugabana bingi ku nkumi n’enkumi z’ebigambo EPA bye yafuna nga bawagira okuwera kuno. Abakolagana ne gavumenti basanyufu okutwegattako mu kampeyini yaffe ey’okumatiza abasuubuzi nga Lowe’s ne Home Depot okukomya okutunda ebintu bino ng’envumbo tennaba kusembayo kuyisibwa.
Ebyembi, ekibiina kya EPA ekyakulemberwa Scott Pruitt kyaziyiza amateeka gombi ne kikendeeza ku bikolwa ku kwekenneenya eddagala okugazi.
Olw’obusungu olw’obutakola kya EPA, famire z’abavubuka abaafa olw’ebintu bino baagenda e Washington, ne basisinkana abakungu ba EPA n’ababaka ba Palamenti, era mu ngeri ey’obuntubulamu ne bamanya obulabe obw’amazima obuli mu methylene chloride. Abamu ku bo beegasse ku ffe ne bannaffe ab’omukago okuwawaabira EPA okwongera obukuumi.
Mu 2019, Kaminsona wa EPA Andrew Wheeler bwe yalangirira okuwera okutunda eri abaguzi, twakiraba nti ekikolwa kino wadde nga kyaniriziddwa, kikyalumya abakozi.
Ba maama b’ababiri abaakosebwa ne bannaffe aba PIRG mu Vermont batwegasse ku musango mu kkooti ya federo nga basaba EPA okuwa abaguzi obukuumi bwe bumu n’abakozi. (Olw’okuba omusango gwaffe si gwe gwokka, kkooti yeegatta ku mpaaba okuva mu NRDC, Latin American Progressive Labour Council, ne Halogenated Solvent Manufacturers Association. Ekyasembayo kyagamba nti EPA tesaana kuwera kukozesa bakozesa.) Wadde nga tuli basanyufu nti omulamuzi yagaana okusaba kw’ekibiina ky’abasuubuzi mu makolero okuggyawo etteeka erikwata ku kukuuma abakozesa, twennyamivu nnyo nti ebya kkooti eno okulemererwa mu 2021 okulagira EPA okuwera okukozesa eby’obusuubuzi abakozi abakwatibwa eddagala lino ery’obulabe.
Nga EPA egenda mu maaso n’okwekenneenya obulabe obuyinza okuva mu methylene chloride, tukyagenda mu maaso n’okusindiikiriza okukuuma enkozesa zonna ez’eddagala lino. EPA bwe yafulumya okwekenneenya kwayo okw’akabi mu 2020, yakizuula nti 47 ku 53 enkozesa zaali “za bulabe obutali bwa magezi.” Ekisinga okuzzaamu amaanyi, gavumenti empya ezzeemu okwekenneenya nti PPE tesaana kutwalibwa ng’engeri y’okukuuma abakozi era n’ezuula nti enkozesa zonna okuggyako emu ku 53 ezitunuuliddwa zaali za bulabe obutali bwa magezi.
Twasisinkana emirundi mingi n’abakungu ba EPA ne White House abaakola okwekenneenya akabi n’amateeka agasembayo, ne bawa akakiiko akawabula ku bya ssaayansi aka EPA okunenya, era ne banyumya emboozi z’abo abatasobola kubeerawo.
Tetunnaba kumaliriza – etteeka bwe linaaba lifulumiziddwa mu Federal Register, wajja kubaawo ekiseera eky’ennaku 60 eky’okuteesa, oluvannyuma ebitongole bya federo bijja kwetegereza ebigambo ebyo mu nsengeka y’ennukuta nga tebinnaba kusembayo kutandika kukola.
Tusaba EPA okufulumya amangu etteeka ery’amaanyi erikuuma abakozi bonna, abakozesa, n’ebitundu basobole okukola emirimu gyabwe. Nsaba okakasizza nti eddoboozi lyo liwulirwa ng'oyita mu mpaaba yaffe ey'oku yintaneeti mu kiseera ky'okuteesa.