Ekitongole ekivunaanyizibwa ku kuzza obuggya Tigray ekya Foundation for the Renewal of Tigray (EFFORT) kikoze endagaano ne kkampuni ya yinginiya eya China eya ECE Engineering okuzimba ekkolero lya PVC resin (polyvinyl chloride) erisoose mu disitulikiti y’e Alato mu kibuga Mekele ekikulu mu ssaza ly’e Tigray, nga ligenda kumalawo obuwumbi bwa Birr 5 (obukadde bwa doola za Amerika 250 ku miwendo gy’ensimbi egy’omu kiseera kino).
Endagaano ya EPC eyassibwako omukono eggulo ku wooteeri ya Sheraton Addis, yaweereddwa oluvannyuma lw’okumala ttenda okumala ebbanga eddene eyatandika mu 2012. Oluvannyuma pulojekiti eno yazzeemu okuweebwa ttenda enfunda eziwera nga endagaano eno tennasembayo kuweebwa kkampuni ya ECE, eyakkiriza okumaliriza pulojekiti eno mu myezi 30 bukya omulimu gutandikiddwa.
Ekyuma kino kisuubirwa okufulumya ttani za PVC resin 60,000 buli mwaka nga zirina omutindo okuva ku SG1 okutuuka ku SG8. Okugatta ku ekyo, ekizimbe ky’okufulumya eddagala kigenda kubaamu layini endala ezikola eddagala, omuli ekyuma ekikola chlor-alkali, ekyuma ekikola vinyl chloride monomer (VCM), layini ekikola PVC, ekyuma ekirongoosa amazzi, ekyuma ekiddamu okukola kasasiro, n’ebirala.
Akulira ekitongole kya EFFORT, Azeb Mesfin, nnamwandu w’omugenzi ssaabaminisita, yalagula nti pulojekiti eno bw’eneemala okuggwa, omuwendo gw’etondawo gujja kwongera nnyo ku bugagga bw’ekibiina ekigaba obuyambi okutwalira awamu.
Polyvinyl chloride resin ddagala ddene nnyo mu makolero nga lyetaaga nnyo mu ggwanga n’ensi yonna. Abakugu bagamba nti eddagala lino lirina mugaso nnyo eri abakola eddagala lino naddala amakolero g’obuveera mu Ethiopia. Mu kiseera kino ssente nnyingi ez’ebweru zisaasaanyizibwa mu kuyingiza ekintu kino naddala okuva mu mawanga agakola amafuta kuba era kisobola okuva mu mafuta agatali malongoose agafumbiddwa.
PVC enkalu ekozesebwa nnyo nga payipu z’amazzi mu nkola z’okukendeeza, ate PVC ey’amazzi era esobola okukozesebwa mu kusiiga waya n’enkola z’okukola ezikwatagana nabyo.
Azeb agamba nti ekirowoozo ky’ekkolero lino kyali kya bba era musanyufu nti pulojekiti eno etuukiridde. Era agambye nti SUR ne Mesfin Engineering bagenda kukola kinene mu nteekateeka y’okuzimba pulojekiti eno n’okugimaliriza obulungi.
Ekitundu kya pulojekiti eno kirimu amayinja aga limestone, nga kino kye kintu ekikulu ekisookerwako mu makolero ga PVC resin.